اَبان بن عثمان اَحمَر بَجَلی
اَبان بن عثمان اَحمَر بَجَلی (درگذشت قرن ۲ هجری قمری)
ایشان از دانشمندان و بزرگان شیعه بوده است که جزء شاگردان و اصحاب امام صادق(ع) و امام کاظم(ع) می باشد.
او همچنین جزء اصحاب اجماع( افرادی که بین علمای شیعه بسیار معتبر هستند و تمام روایت هایی که نقل میکنند اعتبار دارد)می باشد. او از امام صادق (ع) روایات مختلفی را نقل کرده است.
اَبان ، با اخبار شاعران، انساب و ایام عرب نیز آشنایی داشت و کتابی در سیره پیامبر(ص) نوشته است. با وجود برخی ادعاها مبنی بر فساد مذهب او، رجالیان شیعه وثاقت او را تأیید کردهاند.
آیت الله خوئی در معجم رجال الحدیث، بیش از ۵۰ نفر را برمیشمرد که از او روایت کردهاند. همچنین او فقط با نام ابانبنعثمان در سند نزدیک به ۷۰۰ روایت قرار دارد.
ایشان اصالتا اهل کوفه بوده و در بصره زندگی میکرد.
مُعَمّر بن مُثَنّی و محمد بن سلام از اهالی بصره مطالبی از او در اخبار شاعران، انساب و ایام عرب نقل کردهاند.
در منابع رجالی و اسناد حدیث از وی با نامهای أبان بن احمر _أبان احمر_ أبان احمری_ ابان بن عثمان احمر و ابان بن عثمان نیز یاد شده است.
کنیهاش را ابوعبدالله ذکر کردهاند.
جناب شیخ طوسی ره او را فقط در شمار اصحاب امام صادق (ع) ذکر میکند و میگوید: او در شمار اصحاب اجماع و ثقه دانستهاند. آیت الله خویی علاوه بر از اصحاب اجماع بودن، قرار گرفتن او در سند کامل الزیارات و سند شیخ صدوق را برای وثاقتش کافی میداند.
آثاری که از ایشان نقل شده
آثاری که از ایشان نقل شده:
جناب نجاشی و شیخ طوسی ره کتابی را از وی نام بردهاند که بخش های«المبتدأ، المبعث، المغازی، الوفاة، السقیفة والردّة» را دربرداشته است و هر بخشی را کتاب مینامیدند.
همچنین جناب شیخ طوسی طرق متعدد خود را به این کتاب بیان کرده است.
علی بن ابراهیم قمی در تفسیر خود و مرحوم طبرسی درکتاب اعلام الوری از این کتاب زیاد استفاده کردهاند.
استاد رسول جعفریان پراکندههای کتاب او را از کتابهای مختلف استخراج کرده است و با نام «المبعث و المغازی و الوفاة و السقیفة و الردة» در ۱۳۷۵ش منتشر کرده است.
کتاب ایشان با موضوع سیره پیامبر اکرم ص می باشد.
